Генетикалық инженерия және CRISPR-Cas9 жүйесі: геномды дәл өңдеу

Авторы

DOI:

https://doi.org/10.63034/esr-454

Ключевые слова:

Гендік инженерия, CRISPR-Cas9, геномды редакциялау, ДНҚ, биотехнология, генетикалық модификация, этика, құқық, қолданбалы генетика

Аннотация

Мақалада қазіргі биотехнология саласындағы ең ірі жаңалықтардың бірі саналатын CRISPR-Cas9 жүйесі мен оның геномды дәлдікпен редакциялаудағы рөлі жан-жақты қарастырылады. CRISPR-Cas9 — генетикалық материалға мақсатты түрде әсер етіп, ДНҚ-ның нақты бөліктерін өзгертуге мүмкіндік беретін қуатты молекулалық құрал. Бұл жүйенің тиімділігі мен қарапайымдылығы оны ғылыми-зерттеу, ауыл шаруашылығы, медицина және генетикалық ауруларды емдеу салаларында кеңінен қолдануға жол ашты.

Баяндамада CRISPR-Cas9 жүйесінің жұмыс істеу механизмі, оның артықшылықтары мен шектеулері, сондай-ақ адам геномын өңдеуге байланысты туындайтын ықтимал қауіптер сипатталады. Сонымен қатар, бұл технологияны қолданудың этикалық және құқықтық аспектілері де назардан тыс қалмайды. Адам геномын редакциялау – келешекте көптеген ауруларды емдеуге жол ашуы мүмкін, бірақ оның жағымсыз салдары болуы да мүмкін екені ескерілуі тиіс. Осы мәселелер төңірегінде ғылыми қауымдастық арасында пікірталастар жалғасуда. Баяндамада бұл технологияны қауіпсіз әрі жауапкершілікпен пайдалану қажеттігі ерекше атап көрсетіледі

Библиографические ссылки

Kuandykov, A. S. (2021). Fundamentals of Genetics and Biotechnology. Almaty: Kazakh University Press.

Mukhambetova, Zh. B. (2021). Genetic Engineering and Its Medical Applications. Astana: Foliant.

Sagyndykov, M. T. (2019). Modern Technologies in Biology: Applications of the CRISPR System. Almaty: Ana Tili.

Belyaev, D. K. (2020). Genetic Editing: CRISPR-Cas9 and the Future of Science. Saint Petersburg: Nauka.

Petrov, A. V. (2021). Molecular Biology and Genetics: Modern Approaches. Novosibirsk: Siberian University Publishing.

Загрузки

Опубликован

2025-03-22

Как цитировать

Абдуллаева , А. (2025). Генетикалық инженерия және CRISPR-Cas9 жүйесі: геномды дәл өңдеу. Евразийский Научный Обзор - Международный рецензируемый мультидисциплинарный журнал., 1(3), 2610–2622. https://doi.org/10.63034/esr-454